رقیب هایپرلیکویید و استر آمد.

لایتر ، دکس ها را شفاف تر می کند!

معرفی صرافی غیرمتمرکز لایتر (Lighter DEX)

لایتر یک صرافی غیرمتمرکز است که بر بستر راهکارهای لایه دوم اتریوم ساخته شده و تمرکز آن بر ارائه معاملات پرپچوال کم‌هزینه و کارآمد و همچنین معاملات اسپات برای ارزهای دیجیتال و دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) است. لایتر با ورود به فاز لانچ مین‌نت عمومی، به‌سرعت رشد کرده و توانسته در بازه ۳۰ روزه بیش از ۲۴۸.۳ میلیارد دلار حجم معاملات و حدود ۱۶۷.۹ میلیون دلار درآمد سالانه را ثبت کند.

این پلتفرم با ارائه بازارهای اسپات بدون کارمزد برای دارایی‌هایی مانند ETH و استفاده از دفتر سفارش مبتنی بر zk برای افزایش امنیت و سرعت، خود را از سایر صرافی‌های غیرمتمرکز متمایز کرده است. برخلاف صرافی‌های غیرمتمرکز سنتی، لایتر بر قابلیت اطمینان در سطح نهادی (Institutional-grade) تأکید دارد؛ به‌طوری‌که یک استخر نقدینگی (LLP) با TVL معادل ۶۹۸ میلیون دلار اجرای پایدار و مطمئن معاملات را پشتیبانی می‌کند.

جایگاه لایتر به‌عنوان پل ارتباطی میان فین‌تک‌ها، کارگزاری‌ها و معامله‌گران خرد، آن را به رقیبی جدی برای صرافی‌های متمرکز (CEXها) تبدیل کرده است. برنامه‌هایی مانند اپلیکیشن موبایل و zkEVM sidecar که برای نیمه اول ۲۰۲۶ در نظر گرفته شده‌اند، این هدف را تقویت می‌کنند.

کاربران می‌توانند در لایتر سهام و قراردادهای پرپچوال را با کارمزد صفر معامله کنند؛ آن هم در قالب یک صرافی غیرمتمرکز که توسط زیرساخت اختصاصی دانایی صفر (ZK) پشتیبانی می‌شود و امنیت و قابلیت ترکیب‌پذیری قدرتمند اتریوم را به ارث می‌برد.

لایتر به‌عنوان یک رول آپ دانایی صفر(ZK) با عملکرد بالا روی اتریوم طراحی شده و برای سرعت و مقیاس‌پذیری بالا بهینه‌سازی شده است. این پلتفرم برای تمام عملیات‌ها—از جمله تطبیق سفارش‌ها، لغو سفارش‌ها و لیکوییدیشن‌ها—اثبات‌های رمزنگاری (cryptographic proofs) تولید می‌کند تا اجرای منصفانه، مقاوم در برابر سانسور و مبتنی بر اولویت قیمت-زمان را با تأخیر در حد میلی‌ثانیه تضمین کند؛ به‌گونه‌ای که توان پردازش ده‌ها هزار سفارش در ثانیه را دارد.

با استفاده از اتریوم به‌عنوان لایه اصلی برای راستی‌آزمایی عمومی اثبات‌ها و واریز و برداشت امن، این پلتفرم به‌طور سخت‌گیرانه  خود را به قوانین از پیش تعریف‌شده پایبند می داند و هرگونه جانبداری یا تبعیض را حذف می‌کند. در عین حال، قابلیت اطمینان در سطح نهادی را با حداقل هزینه ارائه می‌دهد: کارمزد صفر برای معامله‌گران خرد و نرخ‌های رقابتی برای معامله گران با فرکانس بالا.

ویژگی‌های کلیدی لایتر (Lighter)

لایتر دارای چندین ویژگی شاخص است که آن را به یک بازیگر رقابتی در فضای دیفای تبدیل می‌کند. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به دفتر سفارش محدود متمرکز (CLOB) مبتنی بر zk اشاره کرد که امکان معاملات سریع و امن را فراهم می‌سازد. همچنین، معاملات اسپات بدون کارمزد برای ETH (با برنامه گسترش به ده‌ها دارایی دیگر) از دیگر مزیت‌های مهم این پلتفرم است.

لایتر در حوزه قراردادهای پرپچوال مبتنی بر دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) نیز پیشتاز است و با ۲۷۳ میلیون دلار اوپن اینترست (OI) و ۴۸۴ میلیون دلار حجم معاملات در این بخش، جایگاه برجسته‌ای دارد.

ویژگی‌های تکمیلی دیگر شامل اکانت‌های پریمیوم برای ایجاد درآمد، مارجین پرتفوی برای افزایش بهره‌وری سرمایه، و ادغام‌های در راه مانند بازارهای پیش‌بینی و سهام توکنیزه‌شده است. با توسعه اپلیکیشن موبایل و تمرکز بر ترکیب‌پذیری از طریق zkEVM، لایتر به‌دنبال دسترسی گسترده‌تر کاربران است. با وجود تعداد محدود دارایی‌ها، این پلتفرم تاکنون به ۳۲.۳۳ میلیون دلار ارزش اسپات WETH دست یافته است.

توکنومیکس $LIT

رویداد تولید توکن لایتر (TGE) عرضه رسمی توکن $LIT است که قرار است تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ برگزار گردد و توکن کاربردی بومی این پلتفرم باشد. کل عرضه  ۱ میلیارد توکن $LIT مینت خواهد شد و این توکن در ابتدا مستقیماً در صرافی لایتر عرضه می‌شود؛ پیش از آن‌که احتمالاً در پلتفرم‌هایی مانند Coinbase و Bybit لیست شود که نام آن را در نقشه راه خود قرار داده‌اند.

لایتر هدف توکن $LIT  تقویت حاکمیت (Governance)، انباشت ارزش توکن و مشوق‌های اکوسیستم اعلام نموده است و برای حمایت از پایداری توکن، برنامه‌های بازخرید (Buyback) نیز در نظر گرفته است.

یکی از نکات قابل توجه در توکنومیکس لایتر این است که توکن‌ LIT برای اجرای معاملات، راستی‌آزمایی داده‌ها و استیکینگ جایگاه ویژهی دارند و کارمزدها نیز با LIT پرداخت می‌گردند تا از قابل‌اعتماد بودن داده‌های بازار اطمینان حاصل شود.

یکی دیگر از مزیت های توکنومیکس لایتر اینست که برخلاف بسیاری از لانچ‌ها، توکن $LIT هیچ لیستینگ پولی در صرافی‌های متمرکز (CEX) نخواهد داشت و تمرکز آن بر رشد ارگانیک و تخصیص به جامعه کاربران است.

عرضه توکن LIT به‌طور مساوی بین اکوسیستم ، تیم و سرمایه گذاران تقسیم شده است:

• ۵۰٪ برای اکوسیستم
• ۵۰٪ برای تیم و سرمایه‌گذاران

به شرکت‌کنندگان اولیه ایردراپ  دریافت کردند که  طی آن ۱۲.۵ میلیون امتیاز کسب‌شده در سال ۲۰۲۵ به‌طور مستقیم به توکن‌های LIT تبدیل شده است. این ایردراپ معادل ۲۵٪ از ارزش کاملاً رقیق‌شده پروژه (FDV) است، یعنی حداکثر تعداد توکن ممکن در صورت انتشار کامل می باشد.

تخصیص 50 درصد سهم تیم و سرمایه گذاران  بدینصورت است که سهم تیم ۲۶٪ و سرمایه‌گذاران ۲۴٪) دارای یک سال قفل (Lock-up و پس از آن طی سه سال به‌صورت خطی (Linear Vesting) آزاد خواهد شد.

توکن LIT مستقیماً توسط شرکت عملیاتی لایتر منتشر شده است که یک C-Corporation ثبت‌شده در ایالات متحده است.

بنیانگذار و سرمایه گذاران

لایتر توسط تیمی از توسعه‌دهندگان بلاکچین و معامله‌گران باتجربه تأسیس شده است. از چهره‌های کلیدی این پروژه می‌توان به ولاد نواکوسکی (Vlad Novakovski) اشاره کرد که در کامیونیتی اتریوم  بر بهینه‌سازی‌های لایه دوم اتریوم فردی شناخته شده است.

این پروژه موفق به جذب ۶۸ میلیون دلار سرمایه با ارزش‌گذاری ۱.۵ میلیارد دلاری شده که رهبری آن را سرمایه‌گذاران مطرحی مانند Founders Fund سرمایه‌گذار SpaceX و Stripe و Ribbit Capital بر عهده داشته‌اند. این حمایت مالی، چشم‌انداز تیم برای توسعه زیرساخت معاملاتی غیرمتمرکز در سطح فین‌تک‌ها و مؤسسات را تقویت می‌کند.

اگرچه جزئیات دقیقی از بنیان‌گذاران به‌صورت عمومی منتشر نشده، تمرکز تیم بر گسترش RWA و بازار اسپات نشان‌دهنده تخصص عمیق آن‌ها در مقیاس‌پذیری محصولات دیفای است. توسعه‌های مداومی مانند zkEVM sidecar نیز توان فنی بالای تیم را برجسته می‌کند.

درباره نویسنده

دکتر جواد عباسی (دکتر عباسی- بیت‌کوین)
دکتری تخصصی تجارت الکترونیک | دکتری تخصصی مدیریت بازرگانی

دکترجواد عباسی عضو هیئت علمی دانشگاه از سال ۱۳۸۴ و از پیشگامان حوزه فناوری‌های مالی و اقتصاد دیجیتال در ایران است. وی نخستین نویسنده کتاب‌های تخصصی بیت‌کوین و بلاک‌چین در کشور بوده و از سال ۲۰۱۲ به‌عنوان یک بیتکوینر شناخته می‌شود.

سوابق اجرایی او در صنعت بانکداری است که شامل مدیریت اسبق نوآوری بانک پارسیان و ریاست پیشین مؤسسه بانکداران خاورمیانه است.
دکتر عباسی تاکنون صدها سمینار، وبینار و دوره آموزشی تخصصی در زمینه بلاک‌چین، رمزارزها، DeFi و تحولات اقتصاد دیجیتال از سال ۲۰۱۵ برگزار کرده است.

او به‌عنوان پژوهشگر و سخنران حوزه Decentralized Finance (DeFi) و CRYPTO Asset Management شناخته می‌شود و تمرکز تحقیقات وی بر تأثیر فناوری‌های غیرمتمرکز بر ساختارهای مالی سنتی و تحول مدل‌های کسب‌وکار بانکی در عصر بلاک‌چین است.